Türk Mutfağının Geleneksel İçeceği ve Sağlık Faydaları
Ankara restoranları olarak tüm dünyanın orkide bitkisine ne kadar değer verdiğini biliyoruz. Yurdumuz içerisinde de bu bitkinin iklim isteği olarak hemen hemen tüm ormanlarda, çayırlarda ve hatta yol kenarlarında bile rahatlıkla yetişebildiğini biliyoruz. Peki, ama aynı zamanda oldukça sevilen bir yerli içeceğimiz olan salebin yapılışında kullanıldığını da biliyor muyuz?
Salep içeceği, sıcak süt ve şekerin karışımı ile bu içeceğin kıvamını artıran ve kendine has lezzetini vermeyi sağlayan orkide bitkisinin yumrularının kurutulup öğütülmesiyle toz haline getirilen malzemenin bu karışıma eklenmesiyle hazırlanıyor. Bu un benzeri malzemenin elde edilmesi için yumru halinde olan orkide köklerinin yıkanıp, haşlanıp kurumaya bırakılmasıyla elde ediliyor. Böylece salebin kendine has tadını ve krema görünümünü vermiş oluyor.
Süt ve şeker, bu toz karışımı ile birlikte kaynatılıp, devamlı karıştırılmaya devam edilerek, yoğun ve koyu kıvamlı bir içecek elde ediliyor. Servis edilirken de üzerine bol miktarda tarçın eklenip, üzerinde oluşan tabaka salebin çok uzun bir süre sıcak kalmasını sağlıyor. Böylece soğuk kış günlerinin de vazgeçilmez bir içeceği olarak tercih ediliyor.
Sahlebin tarihine de kısaca baktığımız da, Osmanlı hanedanından itibaren salebin henüz daha kahve ve çay bu topraklarda yaygınlaşmamışken bile tüketildiğini bize gösteriyor. Hatta Osmanlının sınırlarını da aşıp balkanlara ve İngiltere 'ye kadar ulaştığı biliniyor.
Salebi, lezzeti dışında bu kadar kıymetli yapan elbette ki sağlık için olan faydalarından da kaynaklanmaktadır. Özellikle akciğer ve bronşlar üzerinde ki rahatlatıcı etkisi, kalbe iyi gelmesi ve enerji verici özelliği nedeniyle bu içecek şifa niyetine de içilmektedir.
Günümüzde ise ne yazık ki orkide bitkisinin dengesiz tüketiminin ve üretiminin sonucunda, bu bitkiden elde edilen kıvam artırıcı toz yerine, nişasta veya benzeri kıvam artıcı tozlar tercih edilmeye başlanmıştır. Böylelikle de tüketimin büyük bir bölümü hazır toz halinde veya karton ambalajlarda satılan saleplere yönelmiştir.
Elbette orijinalinin yerini dolduramayan bu ürünler yerine, halen Kahramanmaraş yöresinde bu amaçla üretilen ve hem salep içeceği için hem de dondurmalarda kullanılmak üzere orkide yetiştiriciliği ayakta tutulmaya çalışılmaktadır.
Eğer sizler de Ankara 'da yaşıyorsanız, bu özel içeceği tadabileceğiniz özel kafe ve restoranları her zaman kolaylıkla bulabilirsiniz.
